20-тӥ шуркынмонэ
Ладъянъёсты лыдӟон
20-тӥ шуркынмон — Григориан дырпусъя — арлэн 324-тӥ нуналыз (касьян аре — 325-тӥез). Ар пумозь 41 нунал кылемын.
☀️ Ижкарын Шунды 8 час 31 минутэ ӝужа, пуксе 16 час 22 минутэ. Югыт нуналлэн кыстӥськемез 🕒 7 час 50 минут.
🌔 Йылӥсь Толэзь (будэмез 10.24 нунал).
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2026-тӥ ар | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Толшор | Тулыспал | Южтолэзь | Оштолэзь | Куартолэзь | Инвожо | Пӧсьтолэзь | Гудырикошкон | Куарусён | Коньывуон | Шуркынмон | Толсур |
Нунал тодметъёс
- Удмурт калык дырпусъя туннэ Йӧ вылэ тылскон нунал[1]. Ӟуч калык Педотлэн нуналыз нима (ӟуч: Федотов день). Та дырысен вутымъёсын йӧ юн луэ ини, кезьыт нуналъёс кутско[2]. Туннэ зол шуметонлэсь, мултэс шулдыръяськонлэсь ало. Педот чалмытэз яратэ, шуо.
- Туннэ нунал кезьыт но шулдыр ке ― толалтэ куазь кезьыт улоз.
- Туннэ лымыяз ке ― толалтэ лымыё луоз.
Нимнуналзэс пусъё
- Александр, Алексей, Антонин, Афанасий, Богдан, Валерий, Вениамин, Григорий, Дорофей, Евгений, Елизавета, Епифан, Зосима, Иларион, Кирилл, Лазарь, Максимиан, Михаил, Никандр, Никон, Фёдор, Федот, Федул.

Праздникъёс но буре ваён нуналъёс
ООН — Африкаез индустриализировать карон нунал.
ООН — Нылпиослэн дунневыл нуналзы.- Педиатрлэн калыккуспо нуналыз.
- Географи иворлыко сӧзнэтлэн нуналыз (ГИС-лэн нуналыз).
Йӧскалык праздникъёс
Тумошо праздникъёс
- Выль сямен возьматӥськон нунал.
- Тамаклэсь куштӥськон нунал.
Луэм учыръёс
Удмуртиын
- 1852 — Ижысь Базар площадьын Михаил Павлович князьлы сӥзем колонна усьтэмын.
- 1920 — Ижын Шаертодонъя музей усьтӥськиз, 1995-тӥ арысен — Удмуртиысь йӧскалык музей.
- 1953 — Ижысь минерал ву поттон завод кылдытэмын.
- 1968 — Балезиноын Лесобазаысен «Девиз» комбинатозь нырысетӥ автобусъёс ветлыны кутскизы.
- 1998 ― Можга карын «Удмурт промышленно-строительной банк» кылдытэмын.
Россиын но дуннеын

- 1818 — Симон Боливар Венесуэлалэн асэриклыкез сярысь ялӥз.
- 1873 — Буда но Пешт каръёсты валчеяськыса, Будапешт кар кылдытэмын.
- 1945 — Нюрнберг процесслэн кутсконэз — Куинетӥ рейхлэсь ожгар йыруж лэсьтӥсьёссэ судить карон.
- 1947 — Елизавета Виндзорскаялэн но Филипп Маунтбаттенлэн венчаськон нуналзы.
- 1985
- Microsoft Windows 1.0 операционной система поттэмын.
- Горький карын метрополитен ужаны кутскиз.
- 1990 — Новочеркасскын Чикатило маньяк пытсэтамын.
- 1998 ― Калыккуспо космической станцилэн нырысетӥ модулез лэземын
- 2008 — Швециысь парламент Лиссабонысь договорез умоен лыдъяз.

Вордскизы
Удмуртиысь тодмо муртъёс
- 1945 — Иванова, Маргарита Григорьевна (кул. 2020-тӥ арын 12-тӥ куартолэзе, Ижкар) — совето но росси историк, исследователь. Россиысь наукаосъя академилэн бурд улаз ужась Историяя, кылъя но литературая Удмурт институтысь валтӥсь наукая ужась. История наукаосъя доктор, профессор.
- 1910 — Александр Лушников, Удмуртиысь Быдӟым Атыкай оже пыриськем мурт, Совето Союзлэн Героез, УАССР-ысь Вылӥ Кенешлэн депутатэз.
- 1936 — Рудольф Чебышев, Ижысь тренер, Удмуртиысь шашка федерацилэн дано президентэз.
- 1939
- Василий Дерр, Удмуртиысь математик.
- Сидорова, Анэтта Петровна, удмурт журналист, кун но мерлыко ужась, Удмуртиысь культурая министр.
- 1945 — Маргарита Иванова, Удмуртиысь археолог, истори наукаосъя доктор.
Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1889 — Эдвин Хаббл, Америкаысь астроном.
- 1925 — Майя Плисецкая, ӟуч балерина.
- 1928 — Алексей Баталов, ӟуч актёр, СССР-ысь калык артист.
- 1942 — Ӝо Байден, США-лэн 46-тӥ Президентэз.
- 1946 — Кирилл, Ӟуч православи черклэн патриархез.

Кулӥзы
Удмуртиысь тодмо муртъёс
- 1938 — Григорий Медведев, удмурт проза гожъясь.
- 2013 — Василий Яковлев, тодосчи-юрист, Удмурт кун университетлэн профессорез, Быдӟым Атыкай оже пыриськем мурт.
Россиысь но дуннеысь тодмо муртъёс
- 1910 — Лев Толстой, тодмо ӟуч гожъяськись но философ.
- 1936 — Буэнавентура Дуррути, Испаниысь Граждан ожысь герой, анархо-коммунист.
- 1975 — Франсиско Франко, генералиссимус, Испанилэн диктаторез (1939—1975).
- 1976 — Трофим Лысенко, совето агроном но селекционер.
Валэктонъёс